دومین گل به خودی مراکش/ عطالله عبدی

یکشنبه, 27 خرداد 1397 ساعت 05:29 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

11 اردبیهشت 1397 خبری ناگهانی درباره قطع روابط مراکش با ایران منتشر شد. اگرچه روابط ایران و مراکش از نظر پیشینه تاریخی و نیز جایگاه اقتصادی و ژئوپلیتیک آن در سیاسی خارجی ایران وزن بالایی ندارد، ولی از نگاه جو روانی که ایالات متحده و متحدین منطقه ای آن برای فشار به ایران در پی ایجاد آن بودند دارای اهمیت بود. این خبر در عین غافلگیر کنندگی تحلیل های زیادی را برانگیخت. استدلال وزارت خارجه مراکش این بود که حمایت ایران از گروه جدایی طلب پلیساریو عامل این تصمیم بوده است. اما، برخی از تحلیل ها آن را نشانه ای از تهاجم ایالات متحده و متحدانش در آینده ای نزدیک به ایران می دانستند. از اینرو انتظار می رفت به صورت دومینو کشورهای عربی به پیروی از مراکش روابط خود را با ایران قطع کنند.این قطعی روابط اگر چه حمایت متحدان عربستان در کرانه  های جنوبی خلیج فارس را به همراه داشت و به صورت تلخی از حمایت کشوری مانند قطر، که خود با کمکهای ایران در برابر فشارهای ناشی از تحریمهای عربستان و همپیمانانش تاب آورده، هم برخوردار شد. اما هدایت و ترغیب مراکش از سوی عربستان در  این زمینه روشن بود. به هر حال بجز شوک اولیه این رخداد طی یک ماه و نیمی که از این ماجرا گذشت خبری پیرامون تبعیت دیگر کشورها از این امر و اینکه تحولات جدیدی مبنی بر فشار نظامی به ایران در منطقه رخ بدهد بیرون نیامد. شاید بتوان گفت تا چند روز پیش تمام ماجرا در ابهام قرار داشت اما، در روز قبل از آغاز جام جهانی 2018 آیین رای گیری برای جام جهانی 2026 برگزار شد. در این میان یکی از نامزدها مراکش و طرف دیگر ایالات متحده، کانادا و مکزیک بود. شگفتی ماجرا این بود که عربستان و متحدین عرب این کشور به میزبانی مراکش رای نداده و به طرف مقابل یعنی ایالات متحده، کانادا و مکزیک رای دادند.  حال به نظر میرسد مراکشی که احتملا به امید وعده های عربستان و همپیمانانش مبنی بر حمایت از این کشور در فیفا روابط خود را با ایران قطع کرده بود با خلف وعده مرسوم این به اصطلاح دوستان خود روبرو شد. نکته جالب ماجرا این بود که چند روز پیش از این ماجرا اخباری از شکست یک کودتای مورد حمایت امارات متحده عربی در مراکش منتشر شد. در این میان به نظر می رسد حال روز سیاست خارجی مراکش باید شبیه بازیکنی باشد که در برابر تیم ملی فوتبال ایران دروازه خودشان را به خاطر نداشتن دید خوب باز کرد و نکته معنی دار این اتفاق آن بود که ایران با وجود نامرادی مراکشی ها در قطع روابط به میزبانی مراکش رای داد.

در گلی که مراکش در فوتبال به خودش زد ایران سه امتیاز شیرین این بازی را به حساب خود واریز کرد، البته به یمن مساوی دو قدرت رقیب یعنی پرتغال و اسپانیا به بالای جدول رسید. حال باید دید که در رویدادهای اینچنینی در عرصه رقابت ژئوپلیتیک بین المللی آیا ایران توان کسب امتیاز برای بالا بردن جایگاه و وزن ژئوپلیتیک خود در نظام بین الملل را دارد؟ در این تحولات دیپلماتیک و شبیه سازی آن با رقابتهای فوتبال درسهایی برای ما وجود دارد.

1-   در نظم ژئوپلیتیک جدیدی که ایالات متحده در منطقه جنوب غرب آسیا در پی ایجاد آن می باشد روابط کاملا یکسویه است که قدرت درجه دوم این ساختار همان روابطی را که با قدرت سطح اول یعنی ایالات متحده دارد از قدرتهای درجه سه و چهار پایین هرم هم همان انتظار را دارد، از اینرو می بینیم در این جریان هنگامی که منافع ایالات متحده به عنوان راس هرم قدرت ساختار ژئوپلیتیک مورد نظر مطرح است دیگر بازیگران نقشی ندارند و تنها باید پیروی صرف کنند و صبور باشند؛

2-   کشور ما اگر می خواهد الگو و نظام ژئوپلیتیک مورد نظر خود را در منطقه پیاده کند باید روی رقابت قدرتهای بزرگ حساب باز کند زیرا در یک جهان تک قطبی و حتی دو قطبی ما شاید نتوانیم به اهداف خود برسیم، بلکه در رقابت و سایش قدرتهای بزرگ به عبارت بهتر موازنه قوا، فضایی برای پیش برد اهداف ملی برای ما پیش می آید. در جریان بازی اسپانیا و پرتغال مدام پسرم از من می پرسید طرفدار کدام تیم هستی و من در پاسخ می گفتم طرفدار مساوی این دو رقیب هستم چون ما را به بالای جدول می برد. آری در عرصه روابط بین ملل هم ما طرفدار برتری یک قدرت سطح اول بر دیگری نباید باشیم چون در نهایت ما باید به طرف پیروز امتیاز بدهیم حال این قدرت روس. آمریکا. اتحادیه اروپا و... هر کس دیگری باشد؛ حتی اگر بازی در زمین روسیه باشد.

3-   ما شاید در سطح میانی رقابت بازیگران ژئوپلیتیک پیروزی های ارزشمندی بدست بیاوریم ولی این پیروزیها زمانی برای ما تثبیت خواهد شد که بازی در سطح بالای رقابت قدراتها به نفع ما تمام بشود، زیرا هرگونه برتری و یا تبانی در سطح بالا جدول دست آوردهای ما را به خطر خواهد انداخت.

4-   عرصه ورزش ونگاهی به رتبه بندی کشورها در رقابتهای گوناگون جهانی گویای آن است ایران در سطح اسیا و حتی جهان در ردیف کشورهای توسعه یافته قرار میگیرد.نگاهی به موقعیت تیم والیبال ما در لیگ جهانی. جایگاه ما رده بندی رقابتهاب المپیک آسیایی و حتی جهانی و فوتبال گویای آن است اگر برنامه ریزی و مدیریت خوبی درکار باشد ما توان بدست آوردن جایگاه خوبی در عرصه های مختلف جهانی را داریم.

عطاالله عبدی

استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی، پژوهشگر ارشد مسائل آذربایجان

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/c3cc69bb7871bd2d0b3954be05d8f75a.jpg
پايگاه اينترنتي « ويرتوالاذ» جمهوري آذربايجان مصاحبه منتشرنشده اي از حيدر علي اف، رييس جمهوري پيشين اين کشور را که 27 سال پيش انجام شده است، منتشر کرد که
cache/resized/22ae40b23afa48d7840bf5e67c1d9655.jpg
سخنگوی وزارت امور خارجه ارمنستان تاکید کرد بدون حضور نماینده قراباغ کوهستانی در مذاکرات صلح قره باغ میان جمهوری باکو و ارمنستان، رسیدن به صلح امکان پذیر نخواهد
cache/resized/8ba344815638ac8d5d432548c9c94d8a.jpg
    يكي از فعالان باند تجزيه طلب ضدايراني « داك » ( به اصطلاح كنگره آذربايجاني‌هاي دنيا )  و « دامب » ( به اصطلاح اتحاديه ملي آذربايجاني هاي دنيا ) در باكو
cache/resized/df901b2a15838ff071856cb1175397c1.jpg
انتخابات ریاست جمهوری باکو از ساعت 8:00 امروز یازدهم آوریل آغاز شد. به گزارش آذریها، در این انتخابات چند نامزد مستقل و حزبی و همچنین شخص الهام علی اف شرکت کرده
cache/resized/e7a1b679098188f26a82fb8122b9363d.jpg
پایگاه اینترنتی «ریپورت» از اعلام آمادگی  بغداد برای کمک به باکو در بازگرداندن زنان و فرزندان داعشی های جمهوری باکو به این کشور خبر داد. به گزارش پایگاه
cache/resized/a7167f356cc0fdf1febab1878fb7f2b9.jpg
علی حسن اف مشاور ارشد الهام علی اف از اعتراض فعالان سیاسی کشورش نسبت به انتخاب نام "جمهوری آذربایجان" برای منطقه آران و شروان انتقاد کرد.به گزارش آذریها در
cache/resized/0093b9e6ce138cb0d2867847fc9cd24e.jpg
«باکو ساهاکیان» رئیس جمهور قراباغ کوهستانی طی سفر رسمی به ایالات متحده در کنگره این کشور حضور پیدا کرد. به گزارش وب سایت خبری- تحلیلی آذریها، «باکو ساهاکیان»،
cache/resized/c5ca6026670e0a40c84024a5999e9c33.jpg
به گزارش گروه دفاتر خارجی خبرگزاری تسنیم،«بنیاد‌ حسین‌اف» سفیر جمهوری آذربایجان در تهران در پاسخ به این سوال که نظرش درباره «کالای تولید ایران» چیست؟، به جدی و
cache/resized/1abf5b79728e38e158266121e85e311a.jpg
    خبرگزاري آذرتاج خبر داد «کميته روابط اجتماعي آمريکا - اسراييل» ( AIPAC )، همايشي را  در چارچوب همکاري هاي جمهوري باکو با اسرائیل با عنوان « مرزهاي جديد؛
cache/resized/2d7edd2914a38c033da434059145245c.jpg
دبير آکادمي ملي علوم جمهوري باکو گفت در فرهنگ لغات و دستور خط زبان آذري در جمهوري باکو،  کلمه  املاء ، «آرفوگرافيا» ( به معناي دستور نگارش کلمات )، با املاي
cache/resized/6c074d77a9a7afae605345681c0689fd.jpg
در حالی که رسانه های باکو هفته گذشته روسیه را به دلیل چاپ یک دایره المعارف جغرافیایی به نقض تمامیت ارضی خود متهم کرده بودند این هفته نیز امریکا را به نقض
cache/resized/253e7b5503d2933aa9ad41c20c188d31.jpg
زاهد عروج ، عضو «کميته امور امنيتي و دفاع و مبارزه با مفاسد مالي» مجلس جمهوري  باکو در مقاله اي  عليه رژه نظامي زنان محجبه يمني در محکوميت جنايات رژيم آل سعود