به مناسبت اشغال باکو توسط نوری پاشا/ پیشه وری شاهد زنده قتل عام ها

یکشنبه, 25 شهریور 1397 ساعت 06:28 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

یکصد سال پیش در چنین روزهایی شهر بادکوبه (باکو) توسط قوای عثمانی اشغال و به خاک و خون کشیده شد. نوری پاشا برادر انورپاشا با دستور دولت عثمانی سپاهی به نام اردوی اسلام قفقاز تشکیل داد و با ورود نیروهای آن به ماوراءقفقاز جمهور فدراتیو قفقاز جنوبی (متشکل از گرجستان، ارمنستان و تاتارهای مسلمان) فروپاشید.  حزب مساوات که پیش از آن با فرقه ترک عدم مرکزیت ائتلاف کرده بود یک جمهور مستعجل خلقی به پایتختی گنجه تشکیل داد و نام آن را جمهوری خلق آذربایجان نهاد!

در این تاریخ باکو متاثر از انقلاب اکتبر روسیه در کنترل افسران ناوگان خزر و نمایندگان آس ار ها، داشناک ها و منشویک ها و شرکای کمون باکو بود.

پیشه وری در آن زمان در باکو اقامت داشت و هر دو مقطع درگیری ارمنی- تاتاری را به چشم خود دیده بود.

رحیم رئیس نیا در کتاب آخرین سنگر آزادی ( مجموعه مقالات پیشه وری در روزنامه حقیقت که اکثرا با نام امد پرویز منتشر می شد) به بخش هایی از خاطرات پراکنده وی از این رشته درگیری ها اشاره می کند. پیشه وری در بخشی از خاطراتش چنین می نویسد:

«به هر حال شعر بعد از چندین ماه محاصره سقوط کرد. حکومت به دست ترک‌ها افتاد. سربازان نوری پاشا به بهانه انتقام ترک‌های محلی که از طرف داشناک ها به قتل رسیده بودند شهر را غارت و ارامنه را قتل عام کردند. من وحشی گری داشناک ها را روز 18 مارس 1918 دیده و در آن روز عده بی شماری از مردمان بی‌گناه مخصوصا ایرانیان بی طرف را که در کاروان سرا ها سوخته و زغال شده بودند با چشم خود مشاهده کرده بودم... از دیدن جنایاتی که این مردمان بی شعور بدون علت اساسی... مرتکب شده بودند، روان انسان  عاصی می شد. ولی ترک ها هم از آن ها عقب نمانده بودند... سه شبانه روز شهر با به دست سربازان داده، گفته بودند هر چه دلشان بخواهد بکنند«

سپس جریان نجات دو ارمنی از چنگال سربازان ترک را به وساطت خود باز می گوید (تاریخچه حزب عدالت).

پیشه وری پس از مدتی از وقوع حوادث اواسط سپتامبر 1918 مقاله ای تحت عنوان «مقصر کیست» که در 22 آوریل 1920 در حریت به چاپ رسید به تجزیه و تحلیل مسائل می پردازد. وی در این مقاله رهبران حزب مساوات و داشناک را مسبب اصلی درگیری های خونین پایان ناپذیر معرفی کرده است:

« این نظر که کشتار متقابل ارامنه و مسلمان [تاتارها] تا زمانی که هر دو قوم از بین نرفته اند ادامه خواهد یافت اشتباه است. زیرا که به وجود آورنده مسئله ارمنی مسلمان [تاتار] نه عموم ارامنه هستند و عموم مسلمانان که اختلافات شان تا باقی ماندن یک نفر هرگز حل نشود.

مسئله ارمنی – مسلمان موجد دارد. اگر آن از میان برداشته شود، می توان اطمینان یافت که مسئله ارمنی و مسلمان هم از بین خواهد رفت. آن موجد هم عبارت است از احزاب داشناک و مساوات. افزونده جنگ آنها هستند... فقرای کاسبه دو مملکت را است که به خاطر استقرار حاکمیت خود داشناک های مبلغ هایستان بزرگ و مساواتی های ستایشگر توران بزرگ را از میان بردارند».

 

تحریریه آذری ها

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/0d775c3718c0a3ff1d85a5c8578870b2.jpg
تعدادی از شهرداران فرانسه طی سفر به ارمنستان از جمهوری قراباغ کوهستانی دیدار کردند. به گزارش آذریها، وزارت امور خارجه باکو این اقدام را محکوم کرده است. سخنگوی
cache/resized/23671a312894d1fb65750549c04d7384.jpg
اقبال به خانواده به ثبت نام کودکان خود در مدارسی که بنیان آموزشی آنها به زبان روسی است در جمهوری باکو رو به افزایش است. به گزارش وب سایت خبری- تحلیلی آذریها
cache/resized/f316c6150309fd995e77cfc7c3f250b4.jpg
خبرگزاری آذرتاج خبر داد شرکت های تسلیحاتی ترکیه، روسیه ، رژیم صهیونیستی و بلاروس، گسترده ترین حضور را در نمایشگاه تسلیحاتی باکو ، ADEX-2018 دارند. آذرتاج
cache/resized/67694311a47c9edefcb34abe306ca672.jpg
خبرگزاري "اسپوتنيک" از افزايش تقاضاي تحصيل در مدارس روس زبان در جمهوري آذربايجان خبر داد و نوشت افزايش تقاضا موجب کمبود فضاي آموزشي و معلم در مدارس روس زبان در
cache/resized/c3cc69bb7871bd2d0b3954be05d8f75a.jpg
پايگاه اينترنتي « ويرتوالاذ» جمهوري آذربايجان مصاحبه منتشرنشده اي از حيدر علي اف، رييس جمهوري پيشين اين کشور را که 27 سال پيش انجام شده است، منتشر کرد که
cache/resized/22ae40b23afa48d7840bf5e67c1d9655.jpg
سخنگوی وزارت امور خارجه ارمنستان تاکید کرد بدون حضور نماینده قراباغ کوهستانی در مذاکرات صلح قره باغ میان جمهوری باکو و ارمنستان، رسیدن به صلح امکان پذیر نخواهد
cache/resized/8ba344815638ac8d5d432548c9c94d8a.jpg
    يكي از فعالان باند تجزيه طلب ضدايراني « داك » ( به اصطلاح كنگره آذربايجاني‌هاي دنيا )  و « دامب » ( به اصطلاح اتحاديه ملي آذربايجاني هاي دنيا ) در باكو
cache/resized/df901b2a15838ff071856cb1175397c1.jpg
انتخابات ریاست جمهوری باکو از ساعت 8:00 امروز یازدهم آوریل آغاز شد. به گزارش آذریها، در این انتخابات چند نامزد مستقل و حزبی و همچنین شخص الهام علی اف شرکت کرده
cache/resized/e7a1b679098188f26a82fb8122b9363d.jpg
پایگاه اینترنتی «ریپورت» از اعلام آمادگی  بغداد برای کمک به باکو در بازگرداندن زنان و فرزندان داعشی های جمهوری باکو به این کشور خبر داد. به گزارش پایگاه
cache/resized/a7167f356cc0fdf1febab1878fb7f2b9.jpg
علی حسن اف مشاور ارشد الهام علی اف از اعتراض فعالان سیاسی کشورش نسبت به انتخاب نام "جمهوری آذربایجان" برای منطقه آران و شروان انتقاد کرد.به گزارش آذریها در
cache/resized/0093b9e6ce138cb0d2867847fc9cd24e.jpg
«باکو ساهاکیان» رئیس جمهور قراباغ کوهستانی طی سفر رسمی به ایالات متحده در کنگره این کشور حضور پیدا کرد. به گزارش وب سایت خبری- تحلیلی آذریها، «باکو ساهاکیان»،
cache/resized/c5ca6026670e0a40c84024a5999e9c33.jpg
به گزارش گروه دفاتر خارجی خبرگزاری تسنیم،«بنیاد‌ حسین‌اف» سفیر جمهوری آذربایجان در تهران در پاسخ به این سوال که نظرش درباره «کالای تولید ایران» چیست؟، به جدی و