تبارشناسی جریان ترور/احسان هوشمند

چهارشنبه, 04 مهر 1397 ساعت 06:42 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

روز گذشته اهواز شاهد حملات تروریستی کور و لگام گسیخته‌ای بود که به شهادت و زخمی شدن ده‌ها تن از شهروندان منجر شد. دو گروه تروریستی مسئولیت این جنایت را بر عهده گرفته‌اند. دو گروهی که دارای وجوه مشترکی هستند. هر دو گروه از ایدئولوژی یا روش‌ها یا نیروهای بعثی که سال‌ها بر عراق حکومت می‌کرد بهره گرفته یا برآمدنشان نشانی از آن ایدئولوژی را در خود دارد. فرقی هم نمی‌کند عامل این اقدام تروریستی کدام یک باشد چون فرق زیادی میان آنها نیست. اقدام به کشتن افراد بیگناه، ایجاد رعب و وحشت، ترور کور و وابستگی به کشورهای خارجی و دریافت کمک مالی و تدارکاتی از کشورهای دیکتاتور منطقه مشخصه هر دو گروه تروریستی است. چنین اقدامات غیرانسانی وحدت و انسجام ملی را نشانه می‌رود.هدف اصلی تروریست‌ها انسجام و همبستگی ملی و رودررو قرار دادن ملت ایران است. این اقدام با نمادی روشن همراه است. اقدام تروریستی درسال‌روز حمله ارتش بعث عراق به ایران، نماد است، نمادی از تلاش گروهی تروریست برای یادآوری یک روز، یک حمله و یک جنایت. استقبال برخی دشمنان منطقه‌ای ایران هم یادآور همان روزهای آغازین جنگ عراق علیه ایران است. بارها این دشمنان تاکید کرده بودند که در تلاش هستند تا جنگ را به داخل کشور بکشانند؛ و با حمله‌ای تروریستی در ۳۱ شهریور ماه ۱۳۹۷ نشانه‌ای از تلاش‌های این دشمنان هویدا شد. برخلاف تصور این دشمنان چنین اقداماتی نه تنها موجب تقابل ملت ایران با یکدیگر نمی‌شود بلکه بالعکس تجارب تاریخی نشان داده همه ایرانیان فارغ از اینکه اهل کجایند و به چه شهر و روستا و قوم و طایفه و عشیره‌ای وابسته هستند یا چه دین و ایئولوژی و مذهبی دارند و با هر سلیقه و تفکری در برابر چنین اقدامات کور و تروریستی یک صدا و هم‌دل‌تر از همیشه پاسدار انسجام و همبستگی‌ ملی‌شان هستند. این حادثه نخستین اقدام تروریستی از این دست نیست. در ۳۱ شهریور ماه سال ۱۳۸۹ نیز گروه‌های تروریستی در شهر مهاباد اقدام به انفجاری تروریستی کردند، اقدامی که به شهادت و زخمی شدن تنی چند از هم‌وطنان مهابادی منجر شد.آن اقدام تررویستی کور نیز به هدف خود برای بی‌ثباتی کشور نرسید.

۱- بیش از هفت دهه پیش برای نخستین بار این ارتش اشغالگر شوروی بود که با تأسیس دو جریان تجزیه‌طلب زمینه شکل‌گیری گروه‌های مسلح تجزیه‌طلب را با هدف دستیابی به مقاصد سیاسی و اقتصادی و نفتی در ایران فراهم کرد. چند دهه پس از آن بعثی‌های حاکم بر عراق هم با تأسی به رفقای کمونیست‌شان اقدام به ایجاد گروه‌های مشابهی در شرق و جنوب کشور کردند اقدامی که با پیروزی انقلاب در قالب فعالیت‌های گروه‌های تجزیه‌طلب در غرب و جنوب غربی و شرق و شمال کشور استمرار یافت. این اقدامات اگر چه هزینه‌های انسانی و اقتصادی زیادی بر جای گذاشت و موجب قربانی شدن هزاران تن از هم‌وطنان شد اما نتوانست خدشه‌ای جدّی بر وحدت و همبستگی ملی در کشور وارد کند.
    

۲- با فروپاشی شوروی سابق و تشکیل جمهوری‌های تازه استقلال یافته در ویرانه‌های شوروی، گروه‌های تجزیه‌طلب با روی‌کرد تازه‌ای فعالیت‌های خود را پی گرفتند. استفاده از ظرفیت‌های سیاسی و فرهنگی در کشور برای تعقیب مقاصد تجزیه‌طلبانه مهم‌ترین تاکتیک این گروه‌ها بوده است. این اقدام یا می‌توانست در جهت پیشبرد مقاصد آنان به کار آید یعنی از ظرفیت قانونی و فضای نسبتاً آزاد کشور به نفع اهداف خود بهره برند یا اینکه دولت با توجیه و به بهانه مقابله با اقدامات این دست از گروه‌ها، فضای سیاسی را در استان‌های مرزی دچار انسداد کرده و در نتیجه راه بر هر نوع دگراندیشی بسته شود و دولت با رویکردی صرفاً امنیتی مانع تلاشهای تجزیه‌طلبانه شود. هر دو نتیجه مورد رضایت تجزیه‌طلبان بود. چرا که یا مستقیماً به اهدافشان نزدیک می‌شدند یا اینکه با بسته شدن فضای سیاسی کشور، شکاف ملت و دولت تعمیق پیدا می‌کرد و راه برای جذب و نیروگیری آنان بیش از گذشته مهیا می‌شد.

۳- دشمنان یا رقبای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای کشور بارها و با صراحت اعلام کرده‌اند که استفاده ابزاری از مسائل قومی یکی از روش‌های اعمال فشار آنان بر ایران است. کما اینکه برخی از نظریه‌پردازان امریکایی هم صراحتاً تاکید کرده‌اند که ایران بزرگ با هر نوع رژیم و حکومتی نمی‌تواند در راستای منافع آنان باشد و از این نظر باید به دنبال تجزیه ایران بود!

۴- حادثه اخیر و اقدام تروریستی روز گذشته اهواز نشان داد باید بیش از گذشته مراقب و هوشیار باشیم. نه تنها مراقبت امنیتی و انتظامی از ثبات و امینت ملّی بلکه هوشیاری در برابر مقاصد دشمنان کشور و مراقبت از وحدت و انسجام ملی. این روزها دشمنان کشور در پی بهره‌برداری از اقدام تروریستی اخیر در ایران برآنند تا اقوام ایرانی را به تقابل و رویارویی بکشانند. باید بیش از پیش مراقب باشیم تا گزندی و خدشه ای متوجه منافع کلّی و امنیت کشور و همبستگی ملی نشود. نباید اجازه داد تا گروهی با تندروی‌هایشان علیه این یا آن گروه قومی در کشور فضاسازی کنند. اقدامات ترویستی اخیر را نمی‌توان و نباید به یکی از اقوام ایرانی منتسب کرد. این اقدامات اتفاقاً منافع همه ایرانیان را نشانه گرفته است. باید در فضای آرام و با حفظ حرمت همه هم‌وطنان به دنبال آسیب‌شناسی باشیم. با نگاهی کارشناسانه بررسی شود دشمنان استفاده از چه روزنه‌هایی را در دستور کار قرار داده اند. چگونه دشمنان ایران در تلاش هستند تا از مباحث قومی دستمایه‌ای برای پیش‌برد اهدافشان در ایران تدارک بیینند. کدام ضعف‌ها و کاستی‌های داخلی زمینه‌ساز جذب نیرو برای قوم‌گراها و تجزیه‌طلبان است. برای مدیریت عقلایی این ضعف‌ها و کاستی‌ها چه روی‌کردی باید در پیش گرفت؟ نقش دولت برای مقابله با این مخاطرات امنیتی و فرهنگی و اجتماعی چیست؟ نهادهای مدنی و جامعه مدنی برای تعمیق همبستگی ملی چه وظایفی دارد؟

احسان هوشمند

جامعه شناس، پژوهشگر ارشد مسائل قومی، کارشناس مسائل کردستان

وبگاه: www.ehsanhoushmand.info/fa/ پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/0d775c3718c0a3ff1d85a5c8578870b2.jpg
تعدادی از شهرداران فرانسه طی سفر به ارمنستان از جمهوری قراباغ کوهستانی دیدار کردند. به گزارش آذریها، وزارت امور خارجه باکو این اقدام را محکوم کرده است. سخنگوی
cache/resized/23671a312894d1fb65750549c04d7384.jpg
اقبال به خانواده به ثبت نام کودکان خود در مدارسی که بنیان آموزشی آنها به زبان روسی است در جمهوری باکو رو به افزایش است. به گزارش وب سایت خبری- تحلیلی آذریها
cache/resized/f316c6150309fd995e77cfc7c3f250b4.jpg
خبرگزاری آذرتاج خبر داد شرکت های تسلیحاتی ترکیه، روسیه ، رژیم صهیونیستی و بلاروس، گسترده ترین حضور را در نمایشگاه تسلیحاتی باکو ، ADEX-2018 دارند. آذرتاج
cache/resized/67694311a47c9edefcb34abe306ca672.jpg
خبرگزاري "اسپوتنيک" از افزايش تقاضاي تحصيل در مدارس روس زبان در جمهوري آذربايجان خبر داد و نوشت افزايش تقاضا موجب کمبود فضاي آموزشي و معلم در مدارس روس زبان در
cache/resized/c3cc69bb7871bd2d0b3954be05d8f75a.jpg
پايگاه اينترنتي « ويرتوالاذ» جمهوري آذربايجان مصاحبه منتشرنشده اي از حيدر علي اف، رييس جمهوري پيشين اين کشور را که 27 سال پيش انجام شده است، منتشر کرد که
cache/resized/22ae40b23afa48d7840bf5e67c1d9655.jpg
سخنگوی وزارت امور خارجه ارمنستان تاکید کرد بدون حضور نماینده قراباغ کوهستانی در مذاکرات صلح قره باغ میان جمهوری باکو و ارمنستان، رسیدن به صلح امکان پذیر نخواهد
cache/resized/8ba344815638ac8d5d432548c9c94d8a.jpg
    يكي از فعالان باند تجزيه طلب ضدايراني « داك » ( به اصطلاح كنگره آذربايجاني‌هاي دنيا )  و « دامب » ( به اصطلاح اتحاديه ملي آذربايجاني هاي دنيا ) در باكو
cache/resized/df901b2a15838ff071856cb1175397c1.jpg
انتخابات ریاست جمهوری باکو از ساعت 8:00 امروز یازدهم آوریل آغاز شد. به گزارش آذریها، در این انتخابات چند نامزد مستقل و حزبی و همچنین شخص الهام علی اف شرکت کرده
cache/resized/e7a1b679098188f26a82fb8122b9363d.jpg
پایگاه اینترنتی «ریپورت» از اعلام آمادگی  بغداد برای کمک به باکو در بازگرداندن زنان و فرزندان داعشی های جمهوری باکو به این کشور خبر داد. به گزارش پایگاه
cache/resized/a7167f356cc0fdf1febab1878fb7f2b9.jpg
علی حسن اف مشاور ارشد الهام علی اف از اعتراض فعالان سیاسی کشورش نسبت به انتخاب نام "جمهوری آذربایجان" برای منطقه آران و شروان انتقاد کرد.به گزارش آذریها در
cache/resized/0093b9e6ce138cb0d2867847fc9cd24e.jpg
«باکو ساهاکیان» رئیس جمهور قراباغ کوهستانی طی سفر رسمی به ایالات متحده در کنگره این کشور حضور پیدا کرد. به گزارش وب سایت خبری- تحلیلی آذریها، «باکو ساهاکیان»،
cache/resized/c5ca6026670e0a40c84024a5999e9c33.jpg
به گزارش گروه دفاتر خارجی خبرگزاری تسنیم،«بنیاد‌ حسین‌اف» سفیر جمهوری آذربایجان در تهران در پاسخ به این سوال که نظرش درباره «کالای تولید ایران» چیست؟، به جدی و